“Iring hi Krista a nit a, Ithi khom Inlâpna a nit”(Filipi 1:20-25) ~ 19 April 2020

Atunlai ei rammual boiruak ei ngaituan iamtu ringnun ritluk rikip ei nang tak tak a. Khasikin ei rammual boiruak mang a hin ei ringnun ei dingindet theina rangin “Iring hi Krista a nit a, ithi khom inlâpna” iti hi thupui imangin Pathian thu ringai ei la ei inuam a nit.

RICHANG:

Ki irzuk tak neh ki tûng ngit chu, ingkah khomin mualinphoi loia, ihâi takkan îzoroah khom, atûna ṭum khomah hin, ki thi le ki ring le ki takpuma Krista chôiinrisang hi a nit. Keima ta rangin chu iring hi Krista a nit a, ithi khom inlâpna a nit. Nikhomsela, ki la ring maiin chu irâ sua sinthona nîng a ta; a îhîm ker thlang rang reh mang e. Kâirilângin kî om a nit. Hi ringnun hih iman Krista ziangah om tan lang ker zuk tak tak, amakhah a ṭhat ual iti ki riat. Kannisela, nangmani sikah hin ki lai ring mai hih ai nang ual a nit. Nin rêngkan iamnaah nin thuarna rang neh nin lômna arsâng thei ualna rangin la ring mai ki ti iti ki riat a, kî iam ngit a nit.

EI RAMMUAL DINGMUN:

Ei rammual boiruak mang chu ei riata. 1 Korinth 7:31 neh 1 Johana 2:17 a ei imu angkan ei rammual hih a nitna murdi neh a lunginzingin ânder tîr tîr iti ei mu a. Inai sunga ei rammual dingmun kiltinah ei thlir in chu Pathian ṭong itlungin zoro nungkhonah ei om tâk iti ei iriat thei a nit. Inai sunga ei rammual lunginzingna neh inderna chu ei iriat seng a nit.

Ripui sika lunginzingin ei i-ommai a nit a. Itam takkan ringna an ichana, itam takka daminon an ommai a, rammual pum ripui a rithoka ridinnan ikalkhumin ringnun ei imang a nit a. Ei mahni hi ripui rivoi la omno khom ei la, ripui sika ikalkhuma ei om sikin ifak-inek intak thiai neh ri dang sika damino ṭhaka ri-enkol theino sika tuang chu ei i-om thiai a nit. Hi angkana ripui sika mipui ithi neh rikhum hih rammualin a lung ai zing tak tak a nit a. Hi rualin inai sunga ei rammual dingmun ei ngaituan chu ei rammual hih ânder tak tak tâk iti ei iriat a nit. Iring neh ithi omzia iamtuhein ei ngaitua tak tak zoro a nit tâk.

Africa ram tiang ikhai intâm/pung sikin mipuiin deng an theia, Coronavirus neka inrît ualin an ibe a nit. Somalia rama ramchar ata hong isuakin Kenya ram an isiat masa a, Africa neh Asia ram ṭhen inai sunga izap rangin an tûng a. Vuankum February thla vela khan Africa ramah ikhai an lei ipung a nit a, voika chu an duai tâk an ti nungin rua masa zoin ân rik ualin an pung nôk a. Khopui ilian idap thei khopa a loma rizuiin tharlak zoro a hin ṭoi ithar neh na thar murdi an fak isiata, an pum tiaka chu ṭumkan an ifak zoi thei a nit. Sunkan mel 90 vêl chu an inzin thei a. Atuna ṭum khelah, Africa ram favang masa zoro June vela pung nôk ranga rihoi hi an iṭi tak tak a nit.

Nikum sung Brazil tiang Amazon rampui neh Australia rampui natinsat takkan a kanga, mi ṭhenin ringna chanin itam takkan in neh loi an ichana. Ramsa izuva itam takka ikangin an thi iti a nit a. Rammual boiruak rikhel rak rak kan a lum a. Hi rammual lum rikhel sika ram ikang khom an i-om a nit. Rammual lum rikhêl sikin tuipuia ivur neh vur rama ivurhei an zôia, tuipui neh tuikhanglian tui arfona, miriam omna mun ichan thiai an oma. Rammual lum rikhel sika miriam omna mun ṭhen chu kum sotino sungin ima ai nang rang ten iti a nit a. Nikum sung kha Europe ram khom ilum rikhel a tuang a. Atun tenan Australia ram ikang la thi tak tak thei maka, an ramah ilum a rât tak tak a.

Ripui sika rammual pum Lockdown (ikalkhuma) a om sikin Rammual Economy khom “Great Depression 1930” vela lei i-om zoia anrik nôk zoro a nit iti a nit. Sumpuan manna neh sinthona chân an itam a nit. Super Power America khom a Economy a tlak riniama. Dinginthar nôk rang dân lampui khom ai ngaitua mai a nit. India khom a Economy ai tlak riniam a nit a. Rammualin ei ichan/loss hih a poi ei iti tak tak a nit.

Ei isâmhei banah ridoina sika ringna chân an tam a, ridoina sika iṭâm a thi khom an itam a nit. Ei rammual hih ânder tak tak tâk a. Ei rammual boiruak mang izirin vuani a hin “Iring hi Krista a nit a, ithi khom inlâpna a nit” iti thupui hi ngaituang ei la ei inuam a nit.

IRING HI KRISTA A NIT A, ITHI KHOM INLÂPNA A NIT ITI THUPUI:

Lockdown (ikalkhuma) ei om sungin ringnun hi anen ngaitua tak tak a. Iring neh ithi omzia neh poimona ki ngaitua zoron hi vuansuna ei ringai rang thupui hih Pathianin a ne pek a. Pathianin a mihei chu ei ringnun neh dingmun ri-enfia maia ei ringnun omzia irianfel mai rangin a ne inuam a nit.

Ei rammual dingmun ei thlirin a lunginzingin ânder tîr tîr iti ei mu a, iring neh ithi karah ei iding iti ei iriat thei a nit. Ei ramah intakna rikhêl la sik chia no khom ei la, rammual hi a lunginzingin ânder tîr tîr iti ei imu a nit. Tirton Paulan idingmun neh izoro khom rifepuina a ai mang hih vuani ngaituang eila ei nuam a. Iring Krista a nit a, ithi khom inlâpna Tirton Paulan ai ti hih iamtu ringnun rangin a poimo tak tak a, a bîk takkan atunlai boiruak a hin iamtu hein ei ipoimo tak tak a nit.

Saipung Presbytery sunga Centenary Bial i-enkola ki om lai 2008 in voika chu Bial inzinna ah vadung rikanin ithi lôk kan ki oma. Kha ithi lôkka ki om zoro itoite akhan rammual a hin ite a lu neh a poimo reh mang a, ringna kah a poimo a nit a. Ki thil ilu murdi ichana ringna inzôk rangin kî nuam a nit. A nit ngeia, ei ringna hih a lut tak tak sikin Pathian Naipan a ringna ipen a ne irtlan suak a nit a. Ei ringna omzia inthuk tak hih ei riatinfel a ṭûl a. Khasikin Tirton Paulan “Iring hi Krista a nit a, ithi khom inlâpna a nit” ai ti a nit.

Iamtu indôpa omhei kha Rithla Rithiang dong nungin chu ringna, tuangna neh thina omzia rianfelin rithlaringam, ihai neh ilom takkan ringnun an imang thei a nit. Kristian Kalendar a ei sun mang khom hin ringna neh thina omzia rianfela rithlaringam, ihai neh ilom takka ringnun imang rangin a ne izong a nit a. “Iring hi Krista a nit a, ithi khom inlâpna a nit” iti hih idingmun neh izoroah khom iamtu ringnun thupui tak a nit rang a nit.

FILIPI LEKHATHON DINGMUN:

Filipi lekhathon hih Tirton Paulan tâng inah a om laia a irziak a nit a. Thurchi Ṭha isir ngir ama doituhein a lungril an inbuai ok a, inriseina dikino rithetuhei khomin a lungril an innata. Khaangkan thil om khomseh ilom neh thlangam takkan a om thei a. Ki rangin chu “Iring hi Krista a nit a, ithi khom inlâpna a nit” ai ti a nit.

Tirton Paulan a roi irêl ranga omin a dingmun rang khom a ringna ten ichan pui rangin ai thlir ṭian a nit a. Hi rualin intakna dang dang khom a tuang sa a. Hi ithi ranga a roi irel rang chaka a om neh intakna dang dang a tuang khomin hi angkan ringna neh thina omzia diktak iremai puma rithlaringam riamka lomna ringnun ai nei hih vuani ngaitua eila ei inuam a nit.

RINGATNA RICHANG:

Tirton Paulan a irzuk tak neh ai tûng ngit chu idingmunah iding khomseh mualinphoina niloin a takpuma Krista choiinrisang a nit a. Izoroah khom a irzuk tak neh ai tung ngit chu a takpuma Krista choiinrisang a nit.

Tirton Paula rangin chu thina ata a lai zoka a ring in chu Krista ranga ring a nit a, Thurchi Ṭha inpuangna zoro ṭha a nit. Imanih a taksa ringna â chân duai le khoma kumtluanga a ringna rang a nit sikin inlâpna a ai be a nit. A ringnun hi angkan thina neh ringna karvana a om laia hin a îhîm rithlang rang re mak a.

Kairilangin om khomseh, a ikhom tong se omzia nei seng seng an init pêk a nit. Hi ringnun rithup hih iamtu rangin chu a poimo tak taka, keima neh nangman atunlai ei boiruak mang a hin ei ipoimo ual ual a nit. Hi ringnun iman Krista zianga om khom arzuk tak tak, a ṭha ual a nit iti khom a riat a. Khan Pathianin a chung thu a rêl lam tak chu ai lomin arthla a irngampui a nit. A ikhom rifena om korong an init pêk a nit.

Filipi koindang neh iamtuhei a ngaituan chu a lai ring mai a nang iti khom ai mu sa a nit.

Iamtuhei iamnaah an thuar theina rang neh an lomna arsang ual theina rangin la ring mai a ti iti a riat a, i-iam khom ai iam ngit a nit.

Hi Tirton Paula ringnun rithup hih iamtu hei ringnun rang diktak a nit a. Hi ringnun hih hi nuai damsung suna ei ipoimo tak a nit.

TIRTON PAULA RINGNUN:

Tirton Paula ringnun pum khomin hi ei thupui hih a inlang infel a nit a. Filipi 3:4-8 a ei imu angkan Farisai a nitna, dân a felna tiang selnaboi a nitna sika a ranga inlâpna murdi hih ichânna a ai be tâk a nit a. Hi a miriam nitna risongpui inrup hei murdi hih Krista a iamna sikin a ichân a nit. Krista a khan nitna thar a irbelin a rangin “Iring hi Krista a nit a, ithi khom inlâpna” ai nit tâk a nit.

NINTIN IAMTU RINGNUN:

Iamtu hei hin taksa rammual ah ei om sungin rammual ri-relna izôm inang hei an i-om a nit a. In-loi-vangsak ngaituana chu ei ṭul mai a. Khotlanga lêng ei init angkan Sorkar rirelna neh thusuak ei zôm inang khom an om a. Hi nintin ringnun ei mangna a hin ei Pathian thu ne iti ringna neh thina omzia rianfel maia ife mai hih ei iṭul tak tak a nit.

DINGMUN NEH RINGNUN RI-ENFIANA:

Rammual mihein chu an ringnun in omzia (meaning), itum (purpose), isin masa nget rang (priorities) inein taksa tiang ual ingaituan nintin ringnun an manga. Iamtu hei rangin chu ringnun rikip imang rangin “Iring hi Krista a nit a, ithi khom inlâpna a nit” iti thupui hih a poimo tak tak a. Abikin vanglai hein ripui khela atunlai rammual dingmun murdi ithlir khomin ei ipoimo tak tak a nit. Ama hih iamtu ringnun rithup miriam ringnun nit rang dân tak a lei nit.

KHARNA:

Rammual hih a nitna murdi neh a lunginzingin ânder tîr tîr a, ei ram rilun a nitno sikin hi rammual ah ei châm sungin Krista Thurchi Ṭha neh rime a ringnun imang ei thupui tak a nit a. Krista zuang nôk ingaka kumtluang ram ipunin ei ife mai a nit. Khasikin idingmun neh izoroah khom “Iring hi Krista a nit a, ithi khom inlâpna a nit” ei ti thei rang a nit.

“Iring hi Krista a nit a, ithi khom inlapna a nit” iti thei rangin Pathianin a thu ei irngaia rithokin ṭhatnevur rise! Amen